🌿 લાંઘણ ચિકિત્સા (લંઘન) શું છે? “જ્યારે શરીરમાં આમ (અપાચિત દોષ), કફ અને ભારપણું વધે ત્યારે શરીરને હળવું બનાવવાની આયુર્વેદિક ચિકિત્સા એટલે લાંઘણ.” 📖 ચરક સંહિતા (સૂત્રસ્થાન 22 – લંઘન-બૃંહણ અધ્યાય) અનુસાર લાંઘણ એ શરીરમાં વધેલા દોષો, ખાસ કરીને કફ અને આમને ઘટાડવાની મુખ્ય ચિકિત્સા છે. ✅ લાંઘણનો અર્થ શું? લાંઘણ એટલે શરીરને હળવું બનાવવું. તેમાં જરૂરિયાત મુજબ નીચેના ઉપાયોનો સમાવેશ થઈ શકે છે: * ઉપવાસ (યોગ્ય માર્ગદર્શન હેઠળ) * લઘુ અને સુપાચ્ય આહાર * પાચન-દીપન ઔષધિઓ * સ્વેદન * વ્યાયામ (યોગ્ય વ્યક્તિમાં) * પંચકર્મ (જરૂર મુજબ) ✅ કયા રોગોમાં લાંઘણ લાભદાયક હોઈ શકે? * આમજ્વર (આમવાળો તાવ) * અજીર્ણ * આમવાત (પ્રારંભિક અવસ્થા) * સ્થૂલતા (મેદસ્વિતા) * પ્રીડાયાબિટીસ અને કફપ્રધાન પ્રકારના પ્રમેહ * કફજન્ય ઉધરસ અને શ્વાસની તકલીફ * ભારેપણું, આળસ અને અરુચિ * ફેટી લિવરની કેટલીક કફ-આમ પ્રધાન અવસ્થાઓ (વ્યક્તિગત મૂલ્યાંકન પછી) 👤 લાંઘણ કોને યોગ્ય? ✔ કફપ્રકૃતિવાળા વ્યક્તિ ✔ સ્થૂલ (જાડાપણું ધરાવતા) ✔ આમના લક્ષણો ધરાવતા ✔ ભારેપણું, ઊંઘ વધુ આવવી, અરુચિ, અપચો હોય તેવા ✔ બળ સારું હોય અને દોષવૃદ્ધિ સ્પષ્ટ હોય ❌ લાંઘણ કોને અયોગ્ય? * બાળકો * વૃદ્ધો * ગર્ભવતી સ્ત્રીઓ * અત્યંત દુર્બળ વ્યક્તિ * ખૂબ જ કૃશ (દૂબળા) વ્યક્તિ * વાતપ્રધાન દર્દી * વધુ ભૂખ, તરસ અથવા ક્ષયગ્રસ્ત વ્યક્તિ * ગંભીર રક્તક્ષય અથવા ઓજક્ષય ધરાવતા દર્દી ⚠ મહત્વની સૂચના લાંઘણ એટલે માત્ર ભૂખ્યા રહેવું નથી. દરેક દર્દી માટે લાંઘણનો પ્રકાર, સમય અને માત્રા અલગ હોય છે. ખોટી રીતે લાંઘણ કરવાથી વાતવૃદ્ધિ, નબળાઈ અને અન્ય તકલીફો થઈ શકે છે. 🌿 તેથી લાંઘણ અથવા પંચકર્મ હંમેશા અનુભવી આયુર્વેદિક વૈદ્યની સલાહથી જ કરાવવું. 📍 અમૃતકલ્પ આયુર્વેદિક પંચકર્મ હોસ્પિટલ – સુરત વ્યક્તિગત પ્રકૃતિ અને રોગનું મૂલ્યાંકન કરીને વૈજ્ઞાનિક આયુર્વેદિક સારવાર.